Groninger Kunstkring de Ploeg - Expressionisme + Abstractie
Hardcover in absolute nieuwstaat, zonder inschrijvingen.
De Ploeg: Verzameld in het Groninger Museum (1), een rijk geïllustreerde tentoonstellingscatalogus en collectieoverzicht uit 1993.
Basisgegevens
• Titel en ondertitel. De Ploeg. Verzameld in het Groninger Museum. Op het omslag staat bovendien het volgnummer (1), omdat het het eerste deel in een reeks Ploeg-monografieën vormt.
• Schrijvers / Redactie. Samenstelling en teksten door onder anderen Anna Keller, Frans Haks, Han Steenbergen, Titus M. Eliëns en Marjan Groot.
• Uitgever en jaar. Uitgegeven door het Groninger Museum in Groningen in 1993.
• Aantal bladzijden en ISBN. 189 pagina's (ISBN 90-71691-21-7 / 9789071691218).
• Uitvoering. Gebonden uitgave (hardcover) met zwart omslag waarop in reliëf de monogrammen en namen van veertien leden staan gedrukt, en in het midden een ingeplakte reproductie van het portret van Anton Constandse door Jan Wiegers.
Hoofdstukken en inhoud
Het boek biedt zowel een historische duiding van de Groninger Kunstkring De Ploeg als een uitgebreid overzicht van de museumcollectie.
• Verantwoording en verzamelgeschiedenis. Beschrijft de oprichting van de vereniging en hoe het Groninger Museum vanaf de jaren vijftig actief werken van De Ploeg begon te verzamelen.
• De kunstnijverheid van De Ploeg tot 1940. Behandelt toegepaste kunst (zoals meubels, aardewerk en batik) onder de noemer van economische noodzaak tot vormenspel.
• Het gebruiksdrukwerk (1920–1940). Gaat in op affiches, uitnodigingen en typografische experimenten als creatieve uitlaatklep en bron van inkomsten.
• Biografieën en catalogus. Een alfabetisch gerangschikt overzicht met korte levensbeschrijvingen en afbeeldingen van werken uit de collectie.
Besproken kunstenaars
Op de zwarte band van het boek staan veertien prominente leden van De Ploeg vermeld die in de catalogus uitgebreid aan bod komen:
• Linkerzijde van het omslag. Wobbe Alkema, Jan Altink, Johan Dijkstra, Job G. Hansen, Jan G. Jordens, Ekke A. Kleima en George G. Martens.
• Rechterzijde van het omslag. Reinder (Rein) Melgers, Alida J. Pott, Hendrik de Vries, Jannes de Vries, Hendrik N. Werkman, Jan Wiegers en Jan van der Zee.
Stijlen en stromingen
• Expressionisme. De kern van De Ploeg, gekenmerkt door felle, ongemengde kleuren en een krachtige, emotionele penseelvoering (sterk beïnvloed door het Duitse expressionisme van Ernst Ludwig Kirchner).
• Constructivisme en abstractie. Vertegenwoordigd door onder anderen Wobbe Alkema en Jan van der Zee, met focus op geometrische vormen en strakke composities.
• Typografisch experiment en drukwerk. De vernieuwende druksels en het gebruiksdrukwerk van Hendrik Nicolaas Werkman.
• Toegepaste kunst. Vernieuwende ontwerpen binnen de kunstnijverheid en binnenhuisarchitectuur uit het interbellum.
Bijzonderheden
• Aanleiding. Deze uitgave verscheen ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum van De Ploeg en de gelijknamige overzichtstentoonstelling in het Groninger Museum (12 december 1993 t/m 30 januari 1994).
• Vormgeving. Het zwart-linnen of kartonnen omslag met diepdruk-medaillons geeft het boek een luxueuze, herkenbare uitstraling die later ook voor volgende delen in de serie (zoals de Duitstalige editie en kunstenaarsmonografieën) is gebruikt.