Standaardwerk - Het Belgisch Trekpaard - Een Levend Monument

Gebonden met stofomslag, stofomslag met lichte gebruikssporen, zie foto's, algeheel is het boek in zeer goede, gave staat, zonder inschrijvingen.

De uitgebreide monografie Het Belgisch trekpaard. Een levend monument van Paul De Brauwer uit 2004. Hieronder volgt het gevraagde overzicht op basis van de gegevens van het boek en het beschreven ras.

Bibliografische gegevens

• Titel. Het Belgisch trekpaard. Een levend monument.
• Schrijver. Paul De Brauwer, landbouwkundig ingenieur en voormalig ambtenaar-generaal bij het Ministerie van Landbouw. Hij groeide op in een fokkersfamilie en was verantwoordelijk voor het selectiebeleid van huisdierrassen.
• Uitgever. Uitgeverij Lannoo (Tielt).
• Jaar. 2004.
• Aantal bladzijden. 183 of 184 pagina's (soms vermeld als 192 inclusief schutbladen).
• Uitvoering. Gebonden in linnen/hardcover met stofomslag (gekantonneerd).
• Foto's. Het boek is rijkelijk geïllustreerd met historische archieffoto's, schilderijen en hedendaagse kleurenfotografie van onder andere Rik Van Lent.
• Bijzonderheden. Het werk wordt beschouwd als het eerste standaardwerk en naslagwerk dat dit Belgische erfgoed volledig in kaart brengt. Het heeft een groot formaat (circa 29,7 x 25,5 cm) en het ISBN is 90-209-5829-1 (EAN 9789020958294).

Onderwerp en opbouw van de hoofdstukken

De exacte hoofdstuktitels staan niet openbaar geregistreerd, maar de inhoud is chronologisch en thematisch opgebouwd rond zowel de fokkerij als de culturele context.
• Oorsprong en legendarische stamvaders. De vroege wortels van het zware paard in de Lage Landen worden besproken. Tot de achttiende eeuw werd er vooral regionaal gekruist zonder vastgesteld rasdoel, met figuren zoals het legendarische Ros Beiaard als cultureel ankerpunt.
• De gloriedagen (1880–1950). In de tweede helft van de negentiende eeuw werd de selectie professioneel georganiseerd via stamboeken. In deze periode van 75 jaar groeide het ras, ook wel de 'Brabander' genoemd, uit tot een wereldberoemd exportproduct en een onmisbare krachtbron in de landbouw, bosbouw en industrie.
• Neergang en redding. Na de Tweede Wereldoorlog zorgde de snelle mechanisering van de landbouw voor een scherpe daling van de populatie. Eind jaren tachtig ontstond een kentering door de oprichting van de Vereniging voor het Bevorderen van het Belgisch Trekpaard (VBBT) en de steun van bedrijven zoals Brouwerij Palm.
• Culturele gebruiken en volkscultuur. Het boek belicht de tradities rondom het paard, zoals prijskampen, jaarmarkten, processies, oogstfeesten en het gebruik bij het slepen van boomstammen in de bossen.

Raskenmerken en geschiedenis in het boek

• Geschiedenis. Het ras ontstond uit lokale types zoals het Brabants, Vlaams en Ardens trekpaard. Door gerichte fokkerij op massa en trekkracht werd het Belgisch trekpaard internationaal toonaangevend voor de verbetering van andere trekpaardenrassen.
• Raskenmerken. Het paard combineert enorme spierkracht en uithoudingsvermogen met een opvallend zachtaardig en gewillig karakter. Kenmerkend zijn de zware, gespierde bouw, een korte en brede rug, zware benen met veel behang (sokken) en veelvoorkomende vachtkleuren zoals bruin, vos en bruinschimmel.

Huidige status van het ras

• Vrijetijds- en erfgoedrol. Waar het dier vroeger een economisch noodzakelijk werktuig was, is het vandaag een zeldzaam huisdierras en een erkend levend monument. Het wordt voornamelijk ingezet voor recreatief mennen, folkloristische optochten en kleinschalig ecologisch bosbeheer.
• Aandachtspunten voor de toekomst. Volgens de auteur vormt niet alleen het beperkte aantal fokdieren een uitdaging, maar ook de te eenzijdige selectie op uiterlijke kenmerken voor tentoonstellingen. Dit kan ten koste gaan van de oorspronkelijke functionaliteit en de genetische diversiteit van het ras.