De Jongen die altijd te laat kwam - Zilveren Griffel 1989 - nieuwstaat

Hardcover met zeer lichte gebruikssporen, algeheel in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.

De jongen die altijd te laat kwam is een klassiek en humoristisch prentenboek van de Britse auteur en illustrator John Burningham. Het boek verscheen oorspronkelijk in 1987 (onder de Engelse titel John Patrick Norman McHennessy - the boy who was always late) en werd in Nederland in 1988 uitgegeven. In 1989 ontving het boek een Zilveren Griffel in de categorie '6 jaar en ouder'. 

Het verhaal

Het boek volgt Bastiaan (in sommige vertalingen Albert Johan Wiedeman genoemd), een jongen die elke dag braaf naar school loopt. Onderweg maakt hij de meest bizarre, surrealistische avonturen mee: de ene dag komt hij een krokodil tegen die uit de riolering kruipt en zijn handschoen oprijdt, de volgende dag valt een leeuw hem aan die in zijn broek bijt, en weer een dag later wordt hij overvallen door een enorme vloedgolf. 

Hierdoor komt Bastiaan telkens te laat op school. Zijn strenge meester gelooft er absoluut niets van ("Er leven hier helemaal geen krokodillen/leeuwen!") en straft hem onbarmhartig met honderden strafregels. Totdat er op een dag een spectaculaire rolomkeer plaatsvindt: Bastiaan is voor de verandering wél op tijd, maar nu zit de leraar zélf in de problemen door een bizar voorval. Hij roept Bastiaan om hulp, waarop Bastiaan gevat antwoordt met de eigen woorden van de leraar. [1, 2]

De boodschap

De diepere laag van het verhaal snijdt een herkenbaar thema aan binnen de pedagogie en de leefwereld van kinderen:

• Gebrek aan empathie en blind autoritarisme: De leraar staat symbool voor volwassenen die weigeren te luisteren naar de belevingswereld van een kind. In plaats van te onderzoeken wat er aan de hand is, straft hij direct.
• De kracht van de kinderlijke fantasie versus de starre volwassen realiteit: Het verhaal laat zien hoe absurd de 'logische' wereld van volwassenen kan overkomen op kinderen.
• Poëtische gerechtigheid (wie de bal kaatst...): De boodschap is verpakt in een milde vorm van wraak. Het laat kinderen zien dat autoriteitsfiguren niet onfeilbaar zijn en dat een gebrek aan vertrouwen zich uiteindelijk tegen je kan keren.

Kenmerken van het boek

• Vertelstijl: Heel ritmisch en repetitief. Het patroon van 'onderweg zijn → bizar incident → te laat komen → woeste leraar → strafregels' herhaalt zich, wat jonge kinderen heerlijk vinden.
• Krastechniek en illustraties: Burningham staat bekend om zijn unieke, gemengde technieken. De illustraties wisselen af tussen sobere, minimalistische pentekeningen (vaak als Bastiaan strafregels schrijft om zijn eentonige realiteit te tonen) en paginagrote, kleurrijke, expressieve krijt- en krastekeningen zodra de fantasierijke monsters verschijnen. 
• Droge humor: De tekst blijft heel serieus en feitelijk van toon, wat een prachtig, komisch contrast vormt met de absurde situaties op de plaatjes.

Pagina's en formaat (Uitgave Van Holkema & Warendorf)

• Bladzijden: Het boek telt exact 32 pagina's.
• Formaat: Het betreft een oblong-achtig, bijna vierkant prentenboek van groot formaat, met een stevige hardcover bindwijze.
• Afmetingen: Circa 25,5 cm x 25,8 cm (of 26 x 26 cm, afhankelijk van de exacte millimeter-meting van de band). Dit royale formaat zorgt ervoor dat de illustraties optimaal tot hun recht komen tijdens het voorlezen