Art-Deco + Jugendstil Glaswerk - met merktekens
Hardcover met lichte gebruikssporen, algeheel in zeer goede, gave staat, zonder inschrijvingen.
Het boek "Jugendstil glaswerk" van de kunsthistoricus Albrecht Bangert, in 1980 in het Nederlands uitgegeven door Uitgeverij Het Spectrum (als onderdeel van de serie Antiek voor liefhebbers en verzamelaars), is een toonaangevend naslagwerk voor verzamelaars van Europees en Amerikaans kunstglas uit de periode 1880–1935.
Het boek slaat een brug tussen de organische Jugendstil (Art Nouveau) en de latere, geometrische Art Deco.
Structuur en hoofdstukken van het boek
Het 160 pagina's tellende handboek hanteert een overzichtelijke indeling om de transitie en kenmerken van het glaswerk te verduidelijken:
- Inleiding & Stijlkenmerken: Een analyse van de maatschappelijke context en de esthetische verschillen tussen de vloeiende natuurvormen van de Jugendstil en de strakke, modernistische lijnen van de Art Deco.
- Technieken: Diepgaande uitleg over hoe dit glas tot stand kwam. Denk aan ingewikkelde procedés zoals etsen met zuur, verre églomisé, emailleertechnieken, meerlagig glas (camée) en het matteren of iriseren van glasoppervlakken.
- Toonaangevende glasmerken en ontwerpers: De kern van het boek, opgedeeld per regio en fabriek, waarin de belangrijkste meesters centraal staan.
- Informatie voor verzamelaars: Praktische richtlijnen over zeldzaamheid, de markt en de authenticiteit van objecten.
- Merktekens & Signaturen: Een onmisbare catalogus achterin het boek met registers en getekende of gefotografeerde fabriekskenmerken en ontwerpersmonogrammen om vervalsingen te herkennen.
Toonaangevende glasmerken in het werk
Bangert behandelt de absolute wereldtop die de glaskunst in deze decennia transformeerde van gebruiksvoorwerp naar autonome kunst: [1]
🇫🇷 Frankrijk (De School van Nancy & Parijs)
- Émile Gallé: Pionier in gelaagd caméeglas met florale en poëtische decors. Zijn signaturen variëren sterk (soms met een sterretje na zijn dood).
- Daum Frères (Nancy): Bekend om hun pâte de verre (glaspasta) en levendige, zure geëtste landschappen.
- René Lalique: De absolute meester van de Franse Art Deco, beroemd om zijn gegoten, opaline en matglazen objecten (vaak gesigneerd met R. Lalique).
🇺🇸 Verenigde Staten
- Tiffany Studios (Louis Comfort Tiffany): Wereldberoemd door het Favrile glass, een techniek die het glas een metaalachtig, iriserend olie-op-water effect gaf.
🇦🇹 Oostenrijk & Bohemen
- Loetz (Joh. Loetz Witwe): De Oostenrijkse tegenhanger van Tiffany, bekend om de prachtige iriserende vazen met organische 'geknepen' vormen.
- J. & L. Lobmeyr: Gericht op zeer verfijnd kristal en vroege modernistische ontwerpen.
🇳🇱 Nederland & Duitsland
- Glasfabriek Leerdam: Hoewel Bangert in de originele Duitse editie voornamelijk focust op Centraal-Europese merken, wordt in de Spectrum-vertaling kort stilgestaan bij de Nederlandse invloed van ontwerpers zoals K.P.C. de Bazel en Chris Lebeau.
Merktekens en Signaturen herkennen
Voor verzamelaars is het hoofdstuk met merktekens cruciaal. Glaswerk uit deze periodes kent verschillende soorten markeringen:
- Gegraveerd of geëtst: Vaak met de hand aangebracht met een diamantpen (zoals bij vroege Gallé-stukken) of mee-geëtst met zuur (Daum Nancy met het Lotharingse kruis).
- Meegoten stempels: Typisch voor de seriële Art Deco-productie van Lalique, waarbij de signatuur in het gietmodel verwerkt zat.
- Papieren of papieren/metalen labels: Veel Oostenrijks glas (zoals goedkopere Loetz-lijnen) had oorspronkelijk alleen een sticker, waardoor ze nu vaak ongemerkt 'anoniem' zijn gebleven.