Binnenvaart - Van Opdrukker tot Duwboot - in nieuwstaat
Hardcover met lichte gebruikssporen, algeheel in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.
- Schrijver: Harry de Groot
- Uitgever: Uitgeverij De Alk (Alkmaar)
- Jaar van uitgifte: 1989
- Bindwijze: Hardcover / Gebonden (Gekartonneerd)
- Aantal bladzijden: 192 pagina's
Het boek "Volaan Vooruit. Binnenvaart van opdrukker tot duwboot" is een belangrijk standaardwerk over de Nederlandse scheepvaarthistorie, geschreven door de bekende auteur en binnenvaartexpert Harry de Groot en in 1989 uitgegeven door Uitgeverij Alkmaar.
Hieronder vind je een overzicht van de geschiedenis, de types schepen en de opbouw die in dit 192 pagina's tellende fotoboek centraal staan.
De Geschiedenis van de Binnenvaart
Het boek beschrijft de ingrijpende technische en sociale transitie van de binnenvaart in de 20e eeuw.
- Het einde van de zeiltijd: De overgang van houten en stalen zeilschepen (die afhankelijk waren van de wind of handmatig gejaagd moesten worden) naar mechanische voortstuwing.
- De motorisering: Hoe schippers aanvankelijk door middel van kleine hulpmotoren zelfstandig probeerden te worden, wat uiteindelijk leidde tot de grootschalige introductie van zware dieselmotoren.
- Schaalvergroting en modernisering: De overgang van ambachtelijke familiebedrijven op kleine schepen naar industriële transportstromen met enorme duwcombinaties.
Scheepstypes in het Boek
De titel verraadt al de twee uitersten van de mechanische evolutie die Harry de Groot in woord en beeld behandelt:
- De Opdrukker (of opduwer): Een klein, compact bootje met een eenclindermotor (vaak een 'Kromhout' of 'Lister') dat achter of naast een houten of stalen zeilschip (zoals een tjalk of praam) werd gebonden om het schip voort te duwen als er geen wind was.
- De Sleepboot: De opkomst van de stoom- en latere motorsleepvaart, waarbij één sterke boot een hele sleep van vrachtschepen (kastjes, dekschuiten) over de rivieren trok.
- Het Zelfvarende Motorvrachtschip: Schepen die van zichzelf een ingebouwde motor kregen (zoals de bekende Luxe Motor en de Spits).
- De Duwboot: De moderne revolutie vanaf de jaren '50 en '60, waarbij een krachtige duwboot meerdere geladen bakken tegelijk vooruit duwt. Dit verving grotendeels de traditionele sleepvaart omdat het efficiënter en minder arbeidsintensief was.
Globale Indeling en Hoofdstukken
Hoewel het boek grotendeels thematisch is opgebouwd rondom uniek fotomateriaal (onder andere uit het archief van Jan Biezenaar), volgt de inhoud de chronologische ontwikkeling van de vloot:
- Inleiding: De situatie aan het begin van de 20e eeuw en de noodzaak tot mechanisering.
- De vroege motorisering: De opkomst van de opdrukker en de eerste kleine hulpmotoren op zeilschepen.
- De glorietijd van de sleepvaart: Stoomsleepboten en motorsleepboten op de Rijn en de binnenwateren.
- De ombouw naar motorvrachtschepen: Hoe zeilschepen werden ontmast en voorzien van een motorkamer.
- Nieuwbouw van motorschepen: De introductie van moderne scheepstypes die specifiek voor motoren waren ontworpen.
- De Duwvaart: De introductie en uiteindelijke dominantie van de duwboot in de moderne binnenvaart