Klassieker - August Strindberg - De Zoon v/e Dienstbode NIEUW
Gebonden met stofomslag in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.
Zoon Van Een Dienstbode - de ontwikkeling van een ziel (1849-1872)
- Auteur: August Strindberg
- Uitgever: Atlas
- Vertaald door: M. Tornqvist-Verschuur
- Nederlands
- Hardcover
- 9789045009841
- 22 november 2003
- 414 pagina's
De zoon van een dienstbode (Oorspronkelijke Zweedse titel: Tjänstekvinnans son) is de meesterlijke, psychologische en autobiografische roman van de beroemde Zweedse schrijver August Strindberg. De Nederlandse uitgave van Uitgeverij Atlas bundelt dit werk vaak samen met het vervolg, Tijd van gisting, onder de ondertitel De ontwikkeling van een ziel (1849-1872). Het boek geldt als een van de belangrijkste naturalistische autobiografieën uit de wereldliteratuur.
Hieronder volgt de samenvatting, de uitleg van het verhaal en de diepere betekenis van dit werk.
Verhaal en Samenvatting
Het boek beschrijft de vroege jeugd en de jonge jaren van de hoofdpersoon Johan, die het directe alter ego is van Strindberg zelf.
- De gezinssituatie: Johan groeit op in Stockholm binnen een streng, patriarchaal gezin. Zijn vader is een burgerlijke scheepsmakelaar uit een gerespecteerde familie, maar zijn moeder was een eenvoudige dienstbode (vandaar de titel).
- Klassebewustzijn en angst: Vanaf zijn vroegste jeugd voelt Johan zich verscheurd tussen de hogere klasse van zijn vader en de lagere klasse van zijn moeder. Hij ervaart een constante angst voor straf, emotionele verwaarlozing en kampt met extreme onzekerheid.
- Religieus fanatisme: Na de vroege dood van zijn moeder hertrouwt zijn vader. Johan krijgt te maken met de zware, piëtistische religiositeit van zijn grootmoeder en stiefmoeder, wat zijn psychologische druk vergroot.
- Studie en mislukkingen: Het boek volgt Johans worstelingen op de middelbare school en zijn tijd als student aan de Universiteit van Uppsala. Wegens geldgebrek en existentiële twijfel breekt hij studies af.
- Eerste literaire stappen: Johan probeert te overleven als leraar en journalist. Uiteindelijk ontdekt hij zijn ware roeping: het schrijven van toneelstukken, waarna hij in contact komt met grote denkers uit zijn tijd.
Uitleg en Diepere Betekenis
Strindberg schreef het boek niet als een simpele opsomming van feiten, maar als een wetenschappelijke en psychologische analyse van zijn eigen jeugd. Hij werd destijds sterk beïnvloed door het naturalisme en de evolutietheorie.
- De ontwikkeling van een ziel: Strindberg probeert te verklaren waarom hij is geworden wie hij is. Hij onderzoekt hoe erfenis (de genen van een burger en een dienstbode) en milieu (armoede, angst en religie) de menselijke psyche vormen.
- Het minderwaardigheidscomplex: De titel benadrukt direct Johans minderwaardigheidscomplex. Omdat zijn moeder een dienstbode was, voelt hij zich zijn hele leven een indringer in de burgerlijke maatschappij. Dit verklaart zijn latere rebelse houding tegen de gevestigde orde en autoriteiten.
- Klassenstrijd in het klein: Het huwelijk van zijn ouders weerspiegelt de grotere klassenstrijd in de 19e-eeuwse maatschappij. De spanningen thuis zijn voor Johan de bakermat van zijn scherpe sociale bewustzijn.
- Eerlijkheid en naturalisme: Strindberg spaart zichzelf niet. Hij beschrijft zijn eigen fouten, jaloezie, seksuele ontwaken en lafheid met een ongekende, soms pijnlijke openhartigheid die destijds revolutionair was