Eric Claus - Beeldhouwer Graficus Medailleur - kunst Pelgrimsdeur

Paperback in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.

De Pelgrimsdeur van Amersfoort en de daaraan gerealteerde kunst van Eric Claus.

• Fons Asselbergs
• 2014
• 176 blz.

De Pelgrimsdeur van Amersfoort is een monumentaal bronzen kunstwerk in het portaal van de Onze Lieve Vrouwetoren, ontworpen door de gerenommeerde Nederlandse beeldhouwer, graficus en medailleur Eric Claus. De monumentale deuren werden op 15 maart 2014 onthuld. Het is met een oppervlakte van circa 20 m² en een gewicht van 1.700 kilo de grootste bronzen deur van Nederland. 

Het project werd gerealiseerd in opdracht van Stichting Open Oog, die de stadsgeschiedenis via hoogwaardige kunst in de openbare ruimte zichtbaar wil maken.

De deuren vertellen het middeleeuwse verhaal van het Mirakel van Amersfoort en de daaropvolgende stroom pelgrims die de bouw van de toren financierden. 

• Buitenzijde: Toont een abstracte, gestileerde Blauwe Mantelmadonna (Maria als patrones van de toren). Haar grote mantel biedt symbolisch bescherming aan pelgrims, boetelingen en (hedendaagse) vluchtelingen. In haar kleed zijn reliëfs verwerkt die de Zeven Vreugden en Zeven Smarten van Maria uitbeelden (een parallel met goed en kwaad). 
• Binnenzijde: Voorzien van reliëfs in verguld brons. Deze tonen onder andere het historische verhaal van de Belgische vluchtelingen die tijdens de Eerste Wereldoorlog opvang vonden in Amersfoort. 
• Nissen: In juni 2021 voltooide Eric Claus het ensemble door twee speciaal ontworpen bronzen flankerende beelden in de nissen naast de deur te plaatsen. []

Penningen (Medailleurswerk)

Eric Claus (1936–2026) wordt gezien als een van de belangrijkste kunstenaars die de penningkunst organisch verbond met de monumentale beeldhouwkunst. Zijn werk als medailleur is direct verweven met de creatie van de Pelgrimsdeur:

• Procesmatig werk: Tijdens het ontwerpproces van de 23 deurpanelen maakte Claus talloze bronzen penningen en kleinplastieken. Hierin experimenteerde hij met de textuur, dieptewerking en de reliëfvormen die later op de metershoge deuren gegoten zouden worden. 
• Breder penningoeuvre: Claus ontwierp honderden officiële penningen en munten. Bekende voorbeelden uit zijn oeuvre zijn de officiële Jan Steen-tienguldenmunt (1997), penningen rondom de Commedia dell'arte en diverse portretpenningen (waaronder die van Koningin Beatrix en de Raad van State). Zijn penningen kenmerken zich door krachtige, expressieve modellering waarin de hand van de boetserende beeldhouwer altijd zichtbaar blijft. 

Grafisch werk en Tekeningen

Hoewel Claus primair bekendstaat om zijn bronsgietsels, vormt het grafische werk de basis van al zijn creaties. Zijn artistieke reis begon immers op de Grafische School in Amsterdam. 

• Voorstudies: De Pelgrimsdeur is voorafgegaan door een enorme opeenhoping van grafisch werk, waaronder lijntekeningen, houtskoolschetsen en etsen. Hierin zocht hij naar de juiste compositie voor de ingewikkelde plooien van de Mantelmadonna en de dynamiek van de menselijke figuren. 
• Stijl: Zijn grafiek sluit naadloos aan bij zijn driedimensionale werk. De tekeningen en prenten zijn opgebouwd uit hoekige, trefzekere lijnen met veel contrast tussen licht en donker. Dit tweedimensionale lijnenspel is direct herkenbaar in de scherpe contouren van de bronzen reliëfs op de toren. 

Voor liefhebbers en onderzoekers is het complete ontstaansproces (van eerste grafische schets tot uiteindelijke bronsgieting) gedocumenteerd in het rijk geïllustreerde boek De Pelgrimsdeur van Amersfoort, Een werk van Eric Claus, uitgegeven door Stichting Open Oog