Romeins Glas uit Particulier Bezit - collector's item - 144 blz.

Romeins Glas uit Particulier Bezit - collector's item - 144 blz.
€ 22,50

Paperback in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.

  • Uitgever: Matrijs
  • Nederlands
  • Paperback
  • 9789053454305
  • 144 pagina's
  • Joop van der Groen / Hans van Rossum

Het boek "Romeins glas uit particulier bezit" (2011), geschreven door archeologen en verzamelaars Joop van der Groen en Hans van Rossum, biedt een uniek overzicht van Romeins glaswerk uit Nederlandse privécollecties. De publicatie hoorde bij een gelijknamige tentoonstelling in het Thermenmuseum te Heerlen. Het werk belicht zowel de exclusieve, luxueuze kunstobjecten als de glasproducten die bestemd waren voor de Romeinse massaproductie.

Geschiedenis van het Romeinse glas

In de eerste eeuw voor Christus vond in het Syrisch-Palestijnse kustgebied een revolutionaire ontdekking plaats: de uitvinding van de glasblazerspijp.

  • Van luxe naar massa: Voor deze uitvinding was glas extreem kostbaar en alleen bereikbaar voor de elite. Dankzij de blaastechniek kon glas sneller, dunner en goedkoper worden geproduceerd.
  • Verspreiding: De techniek verspreidde zich snel door het Romeinse Rijk, van het Midden-Oosten tot de glasateliers in Utrecht (Vechten) en het Duitse Rijnland (Keulen).
  • Natuurlijke kleur: Het gros van het alledaagse Romeinse vaatwerk was blauwgroen of groenig van kleur. Dit ontstond van nature door ijzeronzuiverheden in het gebruikte zand.

Productietechnieken

De Romeinen beheersten vrijwel alle niet-industriële technieken die moderne glasblazers vandaag de dag nog gebruiken:

  • Vrij geblazen glas: Glas dat met de blaasbox handmatig in de lucht in vorm werd gedraaid en gemodelleerd.
  • Vormgeblazen glas (mallen): Hierbij werd de glasbel in een tweekoppige of meerdelige mal geblazen. Zo konden complexe patronen of specifieke vormen (zoals menselijke gezichten of vruchten) identiek worden gereproduceerd.
  • Slijp- en graveertechnieken: Exclusievere objecten werden na het koelen gedecoreerd met diepe gravures, geslepen facetten of reliëf-appliques.
  • Irisatie: De typische, parelmoerachtige glans op antiek glas (irisatie) is geen Romeinse techniek, maar het gevolg van eeuwenlange chemische verwering door zuren in de bodem.

Belangrijke types glaswerk

Het boek van Van der Groen en Van Rossum deelt de collectie op in twaalf specifieke vormgroepen:

  • Schalen en kommen: Zowel eenvoudig, dikwandig tafelgerei als verfijnde, geribde kommetjes.
  • Vierkante flessen: Dikke, robuuste flessen met een stevig handvat (vaak voorzien van een fabrieksmerk op de bodem), ideaal voor efficiënt transport en opslag.
  • Dadel- en druiventrosflesjes: Typische vormgeblazen flesjes die de textuur en vorm van vruchten nabootsten, vaak gebruikt voor kostbare vloeistoffen.
  • Sprenkelaars en pelgrimsflesjes: Kleine flacons met een nauwe hals om druppelsgewijs parfum, olie of wijwater te sprenkelen.
  • Unguentaria (Zalf- en traanflesjes): Langwerpige, buisvormige flesjes die in grote aantallen als grafgift werden meegegeven, gevuld met reukolie.