Historische Kaarten Zuiderzee + Zuiderzeeproject + Flevoland
Hardcover met lichte gebruikssporen, algeheel in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.
INCLUSIEF BIJBEHORENDE GROOT FORMAAT PROVINCIEKAART VAN FLEVOLAND, ZIE FOTO.
- JAAR VAN UITGIFTE: 2008 (uitgegeven ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling van najaar 2008 tot begin 2009)
- UITGEVER: Nieuw Land Erfgoedcentrum i.s.m. Provincie Flevoland (Lelystad).
- AANTAL BLZ.: 152 pagina's
- fORMAAT: 24,5 x 35,5 cm (groot oblong-formaat hardcover fotoboek, ingebonden in gelamineerd omslag)
- .ISBN: 978-90-807712-4-6 (of tiencijferig: 90-807712-4-4).
- Extra kenmerken van deze uitgaveAuteurs/samenstellers: André Geurts en Jan Schilder.Bijlage: Inclusief een losse, grote Provinciekaart van Flevoland (schaal 1:125.000) achterin het boek.
Het boek "Veranderende ruimte: Kaarten van het Zuiderzeeproject en Flevoland" (2008) van André Geurts en Jan Schilder vormt de belangrijkste cartografische basis voor de transformatie van de Zuiderzee naar de huidige provincie Flevoland. Historische kaarten laten zien hoe de grootschalige droogleggingen en polderplannen stap voor stap vormgaven aan de jongste provincie van Nederland.
Fasen van de Droogleggingen (Zuiderzeeproject)
Het Zuiderzeeproject, ontworpen volgens de visie van ingenieur Cornelis Lely, werd in fases uitgevoerd waarbij de voormalige zeebodem transformeerde in vruchtbare polders:
- Wieringermeerpolder (1930): De eerste testpolder, nog drooggepompt toen de Zuiderzee nog in open verbinding stond met de Waddenzee.
- De Afsluitdijk (1932): De cruciale waterbouwkundige barrière die de Zuiderzee veranderde in het getijdeloze IJsselmeer.
- Noordoostpolder (1942): De eerste grote polder binnen het IJsselmeer, waarbij de voormalige eilanden Urk en Schokland in het vaste land werden geïncorporeerd.
- Oostelijk Flevoland (1957): De polder waarin de latere hoofdstad Lelystad werd gesitueerd.
- Zuidelijk Flevoland (1968): De laatste polder die droogviel, grotendeels bestemd om de verstedelijkingsdruk vanuit de Randstad op te vangen.
Historische Plannen en Kaarten voor Lelystad en Almere
De inrichting van de steden Lelystad en Almere weerspiegelt de veranderende inzichten in de Nederlandse ruimtelijke ordening en de verschuiving van landbouw naar stedelijkheid:
- De Plannen van Cornelis Van Eesteren (Lelystad): Voor Lelystad ontwierp stedenbouwkundige Van Eesteren rond 1959 een grootschalige, modernistische 'stad van de toekomst'. Oorspronkelijke kaarten tonen een strikte functiescheiding met aparte zones voor wonen, werken en recreatie, doorsneden door brede verkeersaders. Door overheidsingrijpen en veranderende economische inzichten in de jaren 60 en 70 werden deze plannen echter herhaaldelijk versoberd en aangepast.
- De Meerkernige Opzet (Almere): De plannen voor Almere (ontwikkeld vanaf de jaren 70 door het Projectburo Almere) weken fundamenteel af van Lelystad. Historische kaarten tonen de bewuste keuze voor een meerkernige opzet (Almere Haven, Stad, Buiten, etc.). Dit zorgde ervoor dat de stad organisch kon meegroeien met de woningbehoefte en kon worden omringd door groene en waterrijke bufferzones, in plaats van één massief stedelijk blok te vormen.
- De Markerwaard (De ontbrekende polder): Veel historische kaarten uit het midden van de 20e eeuw tonen nog een vijfde polder: de Markerwaard. Hoewel de Markerwaarddijk (Houtribdijk) tussen Lelystad en Enkhuizen in 1975 werd voltooid, is de daadwerkelijke drooglegging wegens veranderende natuurinzichten en hoge kosten nooit uitgevoerd