Symboliek / Beeldtaal - Altaarmissalen en Liturgie 1880-1910

€ 17,50

Paperback met lichte gebruikssporen, algeheel in nieuwstaat, zonder inschrijvingen.

Oude Gravures - Symboliek en Beeldtaal in Altaarmissalen en Liturgische Boeken - 1880-1910

  • 128 blz.
  • Jos van Bedaf
  • 2008

Het boek "Oude Gravures. Symboliek en beeldtaal in altaarmissalen en liturgische boeken (1880-1910)" door Jos van Bedaf (uitgegeven in 2007) behandelt de rijke visuele cultuur van de Rooms-Katholieke Kerk in de late 19e en vroege 20e eeuw. Deze periode staat in het teken van een sterke heropleving van religieuze devotie en traditionele stijlen.Books in Belgium +1

Hieronder volgt een overzicht van de inhoud, symboliek en de heersende stroming:

 

1. Stroming en Context (1880-1910)

  • Neogotiek en Neostijlen: De gravures en illustraties in deze periode zijn sterk beïnvloed door de Neogotiek. Dit was een romantische herleving van de middeleeuwse kunst en architectuur, vaak gebruikt als een "Gesamtkunstwerk" om de grandeur van het geloof te tonen.
  • Ultramontanisme: De periode kenmerkt zich door een sterke verbondenheid met Rome, wat resulteerde in een centralisatie van de liturgie en een gestandaardiseerde, verheven beeldtaal in altaarmissalen.
  • Ambachtelijke kwaliteit: Ondanks de massaproductie aan het einde van de 19e eeuw, werd er vaak teruggegrepen op de fijne technieken van de kopergravure en houtsnede, geïnspireerd op laatmiddeleeuwse tradities.basiliek Zwolle +4

 

2. Symboliek en Beeldtaal

De gravures zijn niet slechts decoratief, maar dienen als een "visueel woordenboek" voor de gelovige. Veelgebruikte thema's zijn:

  • Eucharistische Symbolen: Afbeeldingen van Christus aan het kruis, het Lam Gods, kelken, hosties, en pelikanen (die hun jongen voeden, als symbool voor Christus' offer).
  • Maria- en Heiligenverering: Veel gravures tonen Maria (o.a. met rozen als symbool van zuiverheid) en specifieke heiligen met hun attributen.
  • Liturgische kleuren en seizoenen: De beeldtaal volgt de zes liturgische seizoenen, van de inkeer in de Advent (paars/zwart) tot de vreugde van Pasen (wit/goud).
  • Deugden en allegorieën: Bloemen en planten, zoals de lelie en de tulp, worden gebruikt als symbolen voor reinheid en deugden.
  • Dood en Verrijzenis: Kerkhofsymboliek en afbeeldingen die het aardse leven verbinden met het eeuwige leven, vaak in een devotionele stijl.Historische Kring D'Oude School +5

 

3. Inhoud van Liturgische Boeken

  • Altaarmissalen: Deze grote boeken, gebruikt op het altaar, bevatten vaak paginagrote gravures van de kruisiging (bij de Canon van de mis) en heiligenlevens.
  • Missalen en Breviaria: Naast de teksten bevatten deze boeken gegraveerde initialen en randversieringen, vaak in een "Gents-Brugse" stijl (met bloemen en insecten).
  • Devotieprentjes: De "oude gravures" in de studie hebben ook raakvlakken met de massaal geproduceerde devotieprentjes die vroomheid moesten inprenten.Evelyne Verheggen +2

Het werk van Van Bedaf biedt inzicht in hoe deze gravures de belevingswereld van de katholiek rond 1900 vormgaven door middel van een herkenbare, symbolische beeldtaal.